Tam Kỳ có gì chơi và ăn gì khi ghé một ngày

Nguyễn Thanh · môi giới bất động sản — 1 thg 10, 2026 Trung tâm Tam Kỳ nhìn từ flycam, các dãy nhà phố mái đỏ xen cây xanh, đường ngang dọc cắt nhau thành ô bàn cờ

Tam Kỳ có gì chơi, ăn gì, và đi hết một vòng trong ngày có kịp không?

Bài này mình dẫn một vòng Tam Kỳ theo đúng thứ tự người ở xa hay hỏi: chỗ này nằm ở đâu, đi chơi được những đâu, ăn món gì, đường sá ra sao. Cuối bài có một con đường mình để dành kể riêng, vì nó nói được nhiều thứ hơn là một con đường.

Mấy tháng nay người quen ở xa nhắn hỏi mình hoài một câu: Tam Kỳ ở chỗ nào, ở đó có gì không. Mình ở đây mười mấy năm, tới lúc ngồi gom lại để trả lời cho tử tế thì mới giật mình — hoá ra chỗ mình ở có nhiều thứ để kể hơn mình tưởng.

Tam Kỳ nằm ở đâu

Tam Kỳ bây giờ là bốn phường của thành phố Đà Nẵng: Tam Kỳ, Bàn Thạch, Hương Trà và Quảng Phú. Phần hành chính này mình có viết riêng một bài, ai cần rõ ranh giới thì đọc thêm ở Tam Kỳ thuộc Đà Nẵng và nằm ở khúc nào của thành phố.

Cái hay của một thành phố nhỏ là đi đâu cũng gần. Phía đông là biển, chạy xe từ trung tâm mười mấy phút là tới. Phía tây là hồ Phú Ninh. Ở giữa có ba con sông: sông Bàn Thạch, sông Tam Kỳ và sông Trường Giang.

Riêng sông Trường Giang thì lạ. Nó không chạy từ núi ra biển như những con sông khác, mà chạy dọc theo bờ biển chừng 60 km, nối đầm phá với cửa biển. Người ta hay gọi đó là con sông không có thượng nguồn, cũng chẳng có hạ lưu.

Tên Tam Kỳ nghĩa là gì

Nhiều người giải thích Tam Kỳ là từ “Ba Kỳ” — Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ. Nghe có lý, nhưng không phải.

Tên Tam Kỳ đã có trong sách của nhà bác học Lê Quý Đôn từ mấy trăm năm trước, lúc chưa hề có chuyện chia đất nước làm ba kỳ.

Chữ “Kỳ” nghĩa là chỗ rẽ. Tam Kỳ là ba ngã đường: một ngã xuống biển, một ngã lên núi, một ngã theo đường Bắc Nam. Cách giải thích này mình thích nhất, vì đi ngang Tam Kỳ bây giờ vẫn thấy đúng y như vậy.

Năm nay Tam Kỳ cũng tròn 120 năm phủ lỵ.

Tam Kỳ có gì chơi

Làng bích hoạ Tam Thanh và biển Tam Thanh

Cách trung tâm chừng 7 km. Một làng chài nhỏ mà nhà nào cũng có tranh vẽ trên tường. Khoảng mười năm trước, hoạ sĩ Hàn Quốc qua làm dự án vẽ tranh ở đây, Tam Thanh thành làng bích hoạ đầu tiên ở Việt Nam, rồi được trao giải cảnh quan châu Á. Hai năm trước có thêm 120 hoạ sĩ về vẽ, vẽ luôn lên thuyền thúng, lên mái chèo.

Làng chài Tam Thanh nhìn từ trên cao, bãi cát dài trước dãy nhà dân, phía sau làng là ruộng và ao nước — Làng Tam Thanh nằm kẹp giữa bãi biển và đồng ruộng, đi hết làng là ra tới cát

Đi hết làng là ra tới bãi biển Tam Thanh: cát trắng, mịn, bãi dài và thoai thoải. Đây cũng là bãi gần trung tâm Tam Kỳ nhất. Mình có so sánh Tam Thanh với Tam Tiến và Tam Hải trong bài Tam Thanh, Tam Tiến, Tam Hải chỗ nào gần Tam Kỳ nhất.

Nước biển Tam Thanh nhìn thẳng từ trên cao, dải nước xanh ngọc chuyển dần sang vàng nhạt chỗ sóng vỗ vào bãi cát — Nước Tam Thanh nhìn từ trên xuống, chỗ sâu xanh ngọc, chỗ cạn thành vệt vàng nhạt

Bãi Sậy sông Đầm

Gần biển có Bãi Sậy sông Đầm, báo chí hay gọi là lá phổi xanh của Tam Kỳ. Ngồi thuyền nhỏ đi giữa rừng sậy chừng hai tiếng. Mùa thu cò về cả ngàn con, chiều xuống nhìn lên thấy trắng cả một vạt.

Hồ Phú Ninh

Lên phía tây có hồ Phú Ninh, gần 30 hòn đảo nổi giữa lòng hồ, người ta hay gọi là Hạ Long thu nhỏ. Hồ này không phải tự nhiên mà có — người dân làm gần 10 năm, gần 20 triệu ngày công mới thành.

Chợ cá Tam Tiến và ghềnh đá Bàn Than

Xa hơn chút có chợ cá Tam Tiến họp ngay trên bãi lúc bốn giờ sáng, thuyền thúng vào tới đâu là cá lên tới đó. Và ghềnh đá Bàn Than ngoài đảo Tam Hải, đá đen xếp lớp chạy dài ra tới mép sóng.

Hai nơi nên ghé một lần

Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng trên núi Cấm, báo gọi là tượng đài lớn nhất cả nước. Tượng tạc theo hình Mẹ Nguyễn Thị Thứ, mẹ có chín người con trai hy sinh. Có một tấm ảnh Mẹ ngồi bên mâm cơm dọn đủ chín chén, chín đôi đũa — ai coi qua một lần rồi cũng nhớ. Quảng Nam cũ cũng là nơi có nhiều Bà mẹ Việt Nam anh hùng nhất cả nước.

Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng trên núi Cấm Tam Kỳ, khối tượng tạc gương mặt Mẹ giữa quảng trường rộng, một người đi xe đạp ngang qua — Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng trên núi Cấm, cách trung tâm Tam Kỳ mấy phút chạy xe

Địa đạo Kỳ Anh dài chừng 30 km, người dân đào bằng tay từ năm 1965. Địa đạo này được xếp vào ba địa đạo lớn nhất Việt Nam, cùng với Củ Chi và Vịnh Mốc. Đứng ở miệng hầm nhìn xuống mới thấy nó nhỏ tới mức nào.

Cửa hầm địa đạo Kỳ Anh giữa rừng cây, miệng hầm xây gạch có tấm biển chữ nổi, lá khô phủ lối xuống — Một cửa hầm của địa đạo Kỳ Anh, đào bằng tay từ năm 1965

Ăn gì ở Tam Kỳ

Người quen ở xa ghé Tam Kỳ hỏi ăn gì, món mình nghĩ tới đầu tiên luôn luôn là cơm gà.

Ngon là nhờ con gà. Gà ta thả vườn ăn bắp nên da vàng ươm tự nhiên, không phải nhuộm. Cơm thì nấu bằng nước luộc gà, nên hạt cơm cũng vàng và thơm.

Ngày xưa tàu Bắc Nam hay dừng ở ga Tam Kỳ, hành khách mua cơm gà mang lên tàu ăn dọc đường. Chắc nhờ vậy mà cơm gà Tam Kỳ mới đi xa như thế.

Nhà ga Tam Kỳ nhìn từ sân phía trước, bảng chữ Ga Tam Kỳ trên mái, vài người chạy xe máy ngang qua — Ga Tam Kỳ — chỗ cơm gà Tam Kỳ bắt đầu đi xa theo những chuyến tàu Bắc Nam

Lễ hội gì

Tết có hội bài chòi. Nghệ thuật bài chòi Trung Bộ, trong đó có Quảng Nam, đã được UNESCO ghi nhận.

Làng biển thì có hát bả trạo — “bả” là nắm, “trạo” là mái chèo, hát trong lễ cầu ngư của dân đi biển. Đây cũng là di sản cấp quốc gia.

Còn tháng 4 thì mời mọi người ghé phường Hương Trà coi hoa sưa vàng rực trên mấy cây sưa hơn 200 năm tuổi. Mỗi năm chỉ vàng được chừng hai tuần.

Đường sá ở Tam Kỳ

Hồi đầu bài mình có nói Tam Kỳ có một ngã theo đường Bắc Nam. Bây giờ đi ngang Tam Kỳ là có tới ba trục Bắc Nam chạy song song:

Quốc lộ 1
Đường sắt Bắc Nam, có ga Tam Kỳ
Cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi, có nút giao ngay tại Tam Kỳ

Sau này tuyến đường sắt cao tốc cũng dự kiến có một ga tại Tam Kỳ.

Theo chiều ngang thì có hai con đường mình rất thích. Quốc lộ 40B bắt đầu từ vùng biển Tam Thanh, chạy hơn 200 km là tới Tây Nguyên. Và đường Điện Biên Phủ, báo hay gọi là đường nghìn tỷ, chạy thẳng từ cao tốc ra tới biển. Chiều chiều chạy xe trên con đường đó ra biển, gió lộng, rất dễ chịu.

Con đường chừa sẵn đất suốt 30 năm

Đây là chỗ mình để dành từ đầu bài: đường Hùng Vương, trục chính của Tam Kỳ.

Những năm đầu sau khi tái lập tỉnh, từ năm 1997, người ta làm đường Hùng Vương rộng gần 40 mét. Riêng dải phân cách ở giữa đã 13 mét. Dân đi ngang gọi đùa đó là con trăn chứ không phải con lươn — đường thì vừa phải mà cái dải ở giữa sao to quá vậy.

Đường Hùng Vương Tam Kỳ nhìn từ trên cao, dải phân cách trồng cây xanh chạy giữa hai chiều đường, bên phải đang thi công mở rộng — Dải phân cách giữa đường Hùng Vương — phần đất để dành từ gần 30 năm trước, nay mới dùng tới

Hồi đó tỉnh còn nghèo, xe cộ còn thưa. Người ta chỉ làm vừa đủ hai bên cho xe chạy, rồi để dành nguyên phần đất ở giữa. Nhìn qua thì tưởng phí. Sự thật là không phải làm dư, mà là làm trước.

Gần 30 năm sau thì cái ngày đó tới thật. Dải phân cách thu lại còn 7 mét, mỗi bên đường có thêm một làn xe rộng 3 mét — mà không phải giải toả nhà dân nào hết. Không một cuộc họp đền bù, không một gia đình phải dời đi. Vì đất đã chừa sẵn ở giữa từ 30 năm trước rồi. Tiến độ mở rộng tới đâu thì mình ghi riêng trong bài Đường Hùng Vương Tam Kỳ mở rộng tới đâu rồi.

Đi coi đất mỗi ngày, mình gặp không ít chỗ ngược lại hẳn: đường làm vừa khít, nhà xây sát mép, mười năm sau cần mở là bắt đầu đo đạc, kiểm đếm, đền bù, khiếu nại. Nên điều mình thích ở đường Hùng Vương không phải con đường đẹp, mà là cái cách người ta nghĩ cho 30 năm sau trong lúc tay còn chưa có tiền.

Đang coi một lô đất ở Tam Kỳ mà chưa rõ lộ giới quy hoạch thì nhắn mình

Mặt đường trước mắt và lộ giới quy hoạch là hai con số khác nhau, nhiều khi khác rất xa. Anh chị cho mình địa chỉ hoặc số thửa, mình tra giúp và nói rõ phần nào nằm trong lộ giới trước khi anh chị đi coi.

Nhắn Zalo 0962527404

Một ngày ở Tam Kỳ đi được những đâu

Nếu chỉ có một ngày, mình hay chỉ khách đi như vầy: sáng xuống làng bích hoạ Tam Thanh rồi tắm biển, trưa quay về trung tâm ăn cơm gà, chiều chọn một trong hai hướng — lên hồ Phú Ninh ngắm hoàng hôn, hoặc ghé Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng và địa đạo Kỳ Anh. Hướng nào cũng chạy xe chừng hai ba mươi phút là tới.

Tam Kỳ nhỏ mà có đủ: có biển, có sông, có hồ, có làng bích hoạ, có địa đạo, có cơm gà, và có một con đường với tầm nhìn hơn 30 năm. Còn sống ở đây mỗi ngày ra sao thì mình kể trong bài Sống ở Tam Kỳ bây giờ mỗi ngày ra sao.

Riêng chuyện nhà đất Tam Kỳ bây giờ ra sao thì đây là nghề của mình mỗi ngày, nên mình xin để dành một bài riêng, nói cho đàng hoàng, có số có nguồn.

Video đi một vòng Tam Kỳ

Toàn bộ nội dung bài này mình có quay thành một video gần bảy phút, đi từ biển, sông, hồ, làng bích hoạ, địa đạo tới cơm gà và con đường Hùng Vương ở cuối. Video có mốc chương nên anh chị bấm thẳng vào phần muốn coi.

Đi một vòng Tam Kỳ trong bảy phút — biển, sông, hồ, làng bích hoạ, địa đạo, cơm gà và đường Hùng Vương

Video này mình cũng để trên trang Facebook, ai tiện bên đó thì coi ở đấy.

Clip ngắn: vì sao gọi là Tam Kỳ

Riêng chuyện tên gọi, mình có cắt thành một clip gần nửa phút cho ai không có thời gian coi hết bảy phút.

Chữ Kỳ nghĩa là chỗ rẽ — Tam Kỳ là ba ngã: xuống biển, lên núi, theo đường Bắc Nam

Câu hỏi thường gặp

Tam Kỳ có gì chơi trong một ngày?

Sáng đi làng bích hoạ Tam Thanh và tắm biển Tam Thanh, trưa về trung tâm ăn cơm gà, chiều lên hồ Phú Ninh ngắm hoàng hôn hoặc ghé Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng và địa đạo Kỳ Anh. Các điểm cách trung tâm chừng hai ba mươi phút chạy xe.

Tam Kỳ thuộc tỉnh nào?

Tam Kỳ nay là bốn phường của thành phố Đà Nẵng: Tam Kỳ, Bàn Thạch, Hương Trà và Quảng Phú.

Tam Kỳ cách biển bao xa?

Từ trung tâm chạy xe mười mấy phút là tới biển Tam Thanh. Làng bích hoạ Tam Thanh cách trung tâm chừng 7 km.

Ăn gì khi tới Tam Kỳ?

Cơm gà Tam Kỳ. Gà ta thả vườn ăn bắp nên da vàng tự nhiên, cơm nấu bằng nước luộc gà nên hạt cơm cũng vàng và thơm.

Tên Tam Kỳ có phải từ Bắc – Trung – Nam Kỳ không?

Không. Tên Tam Kỳ đã có trong sách của Lê Quý Đôn từ mấy trăm năm trước, lúc chưa chia ba kỳ. Chữ “Kỳ” nghĩa là chỗ rẽ, Tam Kỳ là ba ngã đường: một ngã xuống biển, một ngã lên núi, một ngã theo đường Bắc Nam.

Đi Bãi Sậy sông Đầm mất bao lâu?

Ngồi thuyền nhỏ đi giữa rừng sậy chừng hai tiếng. Mùa thu là mùa cò về nhiều nhất.

Bài viết liên quan

Các mốc lịch sử, danh hiệu và số đo trong bài lấy theo thông tin đã công bố trên báo chí và tài liệu giới thiệu của địa phương. Phần nhận định là quan điểm cá nhân của người viết, không phải lời khuyên đầu tư hay tư vấn pháp lý.